*Bài viết bên dưới là quan điểm cá nhân của tác giả*

Hiện nay, theo tôi quan sát được thì có rất nhiều bạn trẻ đang ấp ủ mở cho mình một công ty hay một đơn vị kinh doanh riêng. Cũng dễ hiểu thôi, vì tiền lương mà các bạn đang đi làm cho người khác chắc sau 20 năm nữa vẫn chưa mua được một cái nhà trọn vẹn... Tuy nhiên, liệu rằng có phải ai mở công ty cũng thành công hay không? ... Câu trả lời chắc chắn là không. Có những người quá may mắn nên "lên như diều gặp gió", mà dân gian ta hay gọi là "gặp thời". Nhưng không phải ai cũng may mắn như thế phải không?, số người thành công có lợi nhuận chắc nói vui chỉ bằng 1/1000 số người thất bại xong im bặt đi không ai biết.

Một câu hỏi mà chắc nhiều người cũng tự hỏi bản thân rằng tại sao con người ta thì thành ông này bà nọ, còn mình mở một cái quán cafe nhỏ cũng lỗ te tua.... Tôi có một người quen, họ cũng kinh doanh và ban đầu lời vô cùng, lời khủng khiếp, nhưng chỉ được vài ba năm thì giờ đâu lại vào đấy, cũng bắt đầu khủng hoảng rồi. Do vậy, trong đầu tôi bỗng xuất hiện một câu hỏi: Tại sao người ta lại kinh doanh thất bại? và tại sao có những người chỉ thành công trong ngắn hạn mà thôi? Tôi đã đi tìm câu trả lời suốt nhiều năm qua, và cuối cùng tôi nghiệm ra một điều, tất cả những người ở trên *thất bại & thành công ngắn hạn* đều thiếu kiến thức nền về tài chính (nhiều người thành công lâu dài tưởng rằng họ không biết gì về tài chính, nhưng thực ra họ đã học từ kinh nghiệm bản thân các kiến thức này mà ko nhận ra). Nếu bạn muốn kinh doanh, XIN hãy chịu khó bỏ thời gian ra để học, để đọc, để nhờ tư vấn, đề nghiên cứu một số kiến thức căn bản đến nâng cao trong tài chính, đặc biệt là hoạch định ngân sách vốn đầu tư.

Tại sao tôi lại nói hoạch định ngân sách quan trọng? Hết sức đơn giản thôi, hoạch định ngân sách vốn đầu tư là việc mà bạn dự tính xem bạn lời lỗ như thế nào NẾU đầu tư vào một dự án. Ví dụ, bạn đang ấp ủ một ước mơ mở một quán cafe, dù lớn dù nhỏ, thì bạn cũng cần lập nên một bảng hoạch định ngân sách này, để biết được doanh thu dự kiến bao nhiêu, chi phí cụ thể cho từng khoản mục bao nhiều, vân vân, và nếu đầu tư bạn sẽ lời được bao nhiều tiền, tỷ lệ lợi nhuận bao nhiêu phần trăm, và quan trọng nhất là liệu rằng quán cafe đó có xứng đáng để cho bạn bỏ công sức và vốn liến của mình cho nó, hay có một dự án nào khác hấp dẫn hơn và mang lại lợi nhuận cao hơn. Không những thế, lúc hoạch định ngân sách, bạn sẽ phải dự báo vốn luân chuyển - working capital (đơn giản nó là số tiền bạn cần cho từng kỳ để duy trì được hoạt động của doanh nghiệp). **Tôi cam đoan là có đến 90% số người đầu tư không lập dự án đầu tư, mà chỉ nhẩm tính lợi nhuận... ** Nói đến đây, có lẽ bạn cũng đoán ra được rằng một trong những nguyên nhân mà nhiều nhà kinh doanh chỉ thành công được một thời gian mà thôi, có lẻ, họ không phân phối và tích luỹ tốt được nguồn vốn luân chuyển, để dẫn đến tình trạng đọng vốn, tình hình kinh doanh bị ứ đọng, vân vân. À, chắc chắn là chúng ta phải giả định các yếu tố khác không đổi (ví dụ thị trường, marketing, vân vân), bài viết này tôi chỉ tập trung viết về một kiến thức căn bản trong tài chính mà thôi. Tôi đoán là một số bạn đang cảm thấy ôi dễ ẹc đúng không? vì bạn là dân tài chính mà, bạn không nên đọc tiếp hen. hehe. Còn một số bạn có lẽ đã hiểu được tầm quan trọng của hoạch định ngân sách vốn rồi nhỉ? Nhưng, lập như thế nào bây giờ???? Tôi tóm tắt công thức CĂN BẢN cho bạn bên dưới nhé (Lưu ý là tôi bỏ qua một số cái đặc biệt như khấu hao,... để bạn dễ hình dung):

                           Năm 0     Năm 1      Năm 2      Năm 3     Năm 4 ...     Năm n 
Doanh thu (1)
Chi phí A (2a)
Chi phí B (2b)
Chi Phí C (2c)
Lơi nhuận trước thuế và lãi vay (3 = 1 - 2a - 2b -2c)
Thuế (4)
Lợi nhuận sau thuế (5=3-4)

-->sau đó bạn dùng các phương pháp thẩm định dự án đầu tư, như tính NPV (Net present value); IRR (Internal rate of return); ARR (Accounting rate of return); Payback period (thời gian hoàn vốn), Quyền chọn thực (Real option) để xem xét có nên đầu tư dự án đó không. Chẳng hạn, nếu NPV tính ra > 0 thì khả năng dự án đó có triển vọng nên đầu tư. Các phần kiến thức này sẽ được viết tiếp trong thời gian tới....

Hy vọng là kiến thức này hữu ích cho một số bạn có đam mê kinh doanh.

ThS. NCS. Trịnh Quang Vũ