Kể từ hôm nay, tôi sẽ thường xuyên và siêng năng hơn trong viêc chia sẻ về các kiến thức hay trong kinh tế và tài chính. Hi vọng sẽ giúp ích được các bạn đã, đang và sẽ theo đuổi con đường gian khổ nhưng đầy thú vị này. Để mở đầu cho một chuỗi các kiến thức đó, tôi xin được bắt đầu với một khái niệm không mới nhưng khá quan trọng. Đó là gì? Đó là trái phiếu chuyển đổi, tên tiếng anh là Convertible bond. Một cách dễ hiểu, trái phiếu chuyển đổi chính là trái phiếu thông thường (traditional bonds) nhưng kèm theo đó là một quyền chọn (option). Nghe có vẻ phức tạp rồi đây, nhưng không, hãy nghĩ đơn giản thôi.

Trước hết bạn hãy nghĩ về một tờ trái phiếu thông thường, nó là gì? Nó chỉ là...một tờ giấy!!! bạn là một công ty (hay chính phủ) đang cần tiền để đầu tư? bạn sẽ làm gì? À, bạn sẽ có thể đi vay tiền ngân hàng hoặc vay tiền từ các tổ chức, cá nhân. Để vay tiền, bạn có thể phát hành trái phiếu doanh nghiêp, nó như một tờ giấy nợ, tờ giấy này chứng minh rằng bạn vay tiền của ai đó, cam kết sẽ trả trong n năm, và mỗi kì sẽ trả lãi bao nhiêu và như thế nào. Trái phiếu thông thường này, do đó, sẽ bao gồm các thông tin như sau: mệnh giá (face value), lãi suất (coupon rate), ngày đáo hạn (expired date), trả theo kì 3 tháng hay 6 tháng hay hàng năm, vân vân. Chẳng hạn như, nếu bạn là một người đi mua trái phiếu, tức bạn bỏ tiền ra mua tờ giấy đó (giá mua khởi đầu bằng mệnh giá), bạn sẽ trở thành chủ nợ của doanh nghiêp. Bạn sẽ nhận được gì nào? Một là bạn sẽ nhận được tiền lãi định kì trong suốt thời gian bạn nắm giữ trái phiếu thông thường; hai là bạn sẽ nhận lại được tiền vốn gốc bạn cho vay vào ngày đáo hạn (ví dụ 5 năm sau), hoặc bạn có thể bán đi tờ trái phiếu đó để lấy tiền lãi vốn (tất nhiên là trong thời hạn). Như vậy là chúng ta đã điểm rất nhanh qua kiến thức căn bản về trái phiếu thông thường. Vậy còn trái phiếu chuyển đổi là gì?

Như trên đã nói, trái phiếu chuyển đổi = trái phiếu thông thường + quyền chọn. Quyền chọn tức là sao? Nghĩa là khi bạn mua trái phiếu chuyển đổi này, tức là bạn đang sở hữu tờ trái phiếu thông thường, nhưng bạn sẽ có thêm một quyền chọn là vào một thời điểm xác định trong tương lai (trong thời hạn của trái phiếu), khi doanh nghịệp kêu gọi, bạn có quyền chuyển đổi tờ trái phiếu bạn đang nắm giữ thành cổ phiếu (theo tỷ lệ chuyển đổi). À, tức là bạn từ Chủ Nợ (debtor) chuyển thành Chủ của doanh nghịêp (owner) hay được gọi là Cổ đông (shareholder). Tốt hơn hay xấu hơn thì chưa biết, nhưng rõ ràng bạn đang có một cơ hội tốt để thực hiện quyền chọn của mình khi đầu tư vào trái phiếu chuyển đổi. Về kĩ thuật và cách thức chuyển đổi, tôi sẽ bàn luận sau nhé.

Đến bây giờ, tôi tin là các bạn đã nắm được trái phiếu thông thường và trái phiếu chuyển đổi rồi nhỉ? Đừng nhầm nhé, hi vọng stt này hữu ích cho những bạn mới tiếp cận đến lĩnh vực tài chính kinh tế.

 

ThS. NCS. Trịnh Quang Vũ